prog: 40
squelettes/rubrique-3.html

PETER WATKINS

Peter Watkins raakt bekend in Groot Brittanië als de BBC in 1965 "Culloden" uitzendt. Het jaar daarop stelt Watkins het gebrek aan debat aan de kaak rond het nucleaire wapenarsenaal in "The War Game". Zijn tegenstanders slagen er echter zijn mond te snoeren en de film wordt van het tv-scherm gebannen. De kracht van zijn volgende politiek geïnspireerde films neemt echter alleen maar toe. "Privilege" is één van de eerste films die het wereldje achter de rock evoceert, "Gladiators" evoceert de onvoorwaardelijke liefde van het volk voor spelen allerhande, "Punishment Park" uit 1967 laat een geweldadig Amerika zien dat een loopje neemt met de mensenrechten. In "Edvard Munch, la danse de la vie" uit 1976 vernieuwt Watkins zijn filmtaal door een nieuwe dimensie toe te voegen aan het genre waarmee hij één van de sterkste en intelligentste artiestenbiografiÎen ooit schetst. De film wordt echter bijzonder slecht verdeeld en blijft onzichtbaar voor het grote publiek. Een lot dat ook "The Journey" zal ondergaan. Deze pacifistische film laat mensen aan het woord uit 12 landen tussen 1983 en 1986 maar geen enkele mediaketen blijkt geïnteresseerd. "Freethinker" (1992-1994), een biografie van de dramaturg August Strindberg en zijn vrouw, de actrice Siri von Essen werd door even veel of liever even weinig mensen gezien. En nochtans: de weinigen die de kans hadden om één van Watkins films te bekijken zullen het iconoclastische, kritische en rebelse aspect van zijn werk onthouden hebben.

Sociale controle en de heerschappij van de macht zijn belangrijke thema’s in Watkins werk. "De Noorse samenleving die Munch tracht te verdrukken of de Zweedse die Strindberg wil doen vergeten, de samenleving wil steeds diegenen monddood maken die zich willen uitdrukken, gelijk waar en op gelijk welke manier. Er bestaat meer dan alleen maar een verleden, een verleden zonder band met het heden. Culloden of Munch zijn tegelijk verleden, heden en toekomst. Dat is de reden waarom ik alles graag wil vermengen en verbindingen leggen. Het hebben over gisteren is eveneens praten over vandaag. Idem voor de Commune. We moeten af van het idee dat wij de tijd bepalen."

"Een filmmaker die zich de dag van vandaag niet onderwerpt aan de ideologie van de massacultuur die zich baseert op het misprijzen van het publiek en die zich niet wil aanpassen aan een samenspel van simplistische verhaallijnen, geweld, lawaai, actie, kortom een filmmaker die de wat ik "monovorm" noem afwijst, kan niet in normale omstandigheden werken. Onmogelijk! De opgedrongen massacultuur die vulgair, beperkend en brutaal is, die het moet hebben van simplisme en voyeurisme, die bulkt van sexistische en chauvinistische stereotiepen, gewijd aan de cultuur van het geld, moet verantwoordelijk worden gehouden voor een serieuze reeks rampen." Peter Watkins

http://www.peterwatkins.lt/ : een website die het werk van Peter Watkins weergeeft sinds de jaren `60 met fragmenten uit zijn werk over de rol van de audiovisuele massamedia binnen de hedendaagse samenleving.



1970. De oorlog in Vietnam escaleert. Nixon heeft in het geheim besloten om Cambodja te bombarderen. Zowel in de VS als in de rest van de wereld is er unaniem protest tegen deze oorlogsdaad. Nixon roept daarop de noodtoestand uit en maakt gebruik van een wet van 1950, de "McCarran Act", die de federale regering de bevoegdheid geeft om iedereen achter de tralies te plaatsen die "verdacht wordt de binnenlandse veiligheid in gevaar te brengen". In een afgelegen streek van Californië, niet ver van de tenten waar de rechtbank zetelt die belast is met het proces van groep 638, zit groep 637. Deze laatste groep koos voor een alternatieve procedure en zal deelnemen aan een spel dat hen de vrijheid belooft als ze binnen de drie dagen de Amerikaanse vlag kunnen bereiken die 80km verder in de bergen is geplant en "en passant" de politie eenheden kunnen afschudden die hen op de hielen zitten. In tegenstelling tot vele andere populaire politieke films voert "Punishment Park" geen helden of heldinnen op waarmee het publiek zich makkelijk kan vereenzelvigen. De cast is zoals gewoonlijk hoofdzakelijk samengesteld uit niet-professionele acteurs uit het naburige Los Angeles. "Punishment Park" werd na amper 4 dagen van de affiche gehaald. De release had eerder felle reacties uitgelokt in de VS en Groot Brittanië. Sinds toen werd de film slechts zelden vertoond in de VS, laat staan op televisie.

13.04 > 20:00 + 29.04 > 22:00


Paniek! Het graafschap Kent in Groot Brittanië wordt getroffen door een atoombom. Duizenden inwoners vinden onmiddellijk de dood, het verblindende licht doet de ogen dadelijk wegsmelten. De lijken worden verbrand, de overlevenden worden verzameld in de straten en de voedselvoorraden worden geplunderd. De civiele bescherming raadt de haveloze slachtoffers aan zich met hun spaarboekje te begeven naar de dichtstbijzijnde shelter. Deze shockerende "documentaire" werd gemaakt op vraag van de BBC en lijkt nog het meest op een verfilming van Orson Welles’ "War of the Worlds", samengesteld uit pseudo-archiefbeelden. Nadat de film eerst een Oscar voor "beste documentaire" en de grote prijs voor kortfilm tijdens de Mostra van Venetië in de wacht sleepte werd "War Game" van het tvscherm gebannen tot 1985. "Ik draaide `War Game’ in een periode waar de Britse regering (en de BBC) de zaak van een nucleaire afweermacht verdedigde. De officiële propaganda verzekerde de bevolking dat de civiele bescherming het land zou kunnen beschermen na een nucleaire aanval. Ik heb de afschuw van de situatie nooit willen overdrijven. Als deze film de kijker shockeert dan komt dit doordat hij voor de eerste keer in contact komt met beelden die hij nooit eerder wou of kon bekijken. Eenmaal gemonteerd werd de film door de BBC in beslag genomen om over z’n lot te beslissen. Ik heb vernomen dat hij is vertoond geweest aan kabinetsleden van de toenmalige Eerste Minister en dat er hun mening hierover werd gevraagd. De BBC heeft hiermee flagrant zijn onafhankelijkheid overtreden. Ik heb dadelijk daarna mijn ontslag gegeven."

15.04 > 22:00 + 03.05 > 20:00


Steve Shorter is dé nieuwe rockster en jeugdidool. Gemanipuleerd door allerhande financiële lobbies en de Kerk wordt hij cultobject van de nieuwe generatie. Hij incarneert het geweld en de opstand van jongeren en kanaliseert de hysterie van zijn fans. "Privilege" begint op vrij conventionele wijze, maar verwordt snel tot een paroxisme van vlammen en gekrijs, dat associaties met ceremonies van de Klu Klux Klan, de nazipraal van Nürenberg en de fakkeltochten in Lourdes oproept. In de plaats van Goebbels schreeuwt hier een priester: "Wij zullen ons onderwerpen!". Magistraal vertolkt, met een stijl en structuur die sterk aardt naar televisieprodukties uit die tijd, is "Privilege" een eindpleidooi tegen de totalitaire manipulatie.

"Met "Privilege" wilden wij tonen hoe het politieke engagement van de jeugd ondermijnd kan worden door religie, massamedia en spelen... Bij het uitbrengen van de film in Engeland werd "Privilege" totaal afgebroken en afgedaan als "hysterisch". Het feit dat de hier getoonde en gesuggereerde zaken in Engeland werkelijkheid zijn geworden, heeft de film echter niet in eer hersteld. De film blijft tot op de dag van vandaag gemarginaliseerd, hoewel hij zich richt tot het "grote publiek"."

20.04 > 20:00 + 25.04 > 22:00


Peter Watkins draaide "La Commune" (misschien wel zijn laatste film) in de studio’s van Armand Gatti in Montreuil met meer dan tweehonderd acteurs waarvan slechts een klein deel beroeps waren. Trouw aan zijn verhaalstijl werkt hij in een vorm van documentaire die levend, opwindend en tragisch is. We schrijven 1871, jaar dat de kleine man in Parijs voor de vierde maal die eeuw deelneemt aan een revolutie. De film opent met een scène waarin we de plaats van het gebeuren te zien krijgen na de laatste scène terwijl de maker ons informeert dat de film werd opgenomen in dertien dagen en evenveel scènes. Vervolgens stellen de acteurs één voor één hun personage voor. We bevinden ons tegelijk in maart 1871 en in het heden. "We vragen u de dag van 18 maart 1871 in te beelden", wordt er eigenlijk bedoeld. Hierdoor wordt de kijker gedurende de hele film gewezen op zijn rol van kijker en de kritische blik die daarmee samenhangt. "Ik hoop dat deze film een leermiddel kan zijn om de conventies van televisie en film in vraag te stellen. Hetzelfde geldt voor de teksten, de tussentitels, en de ongebruikelijke lengte die eveneens dienen om de mechanismen van de audiovisuele media uit de dagen", aldus Watkins.

De film moet niet bekeken worden om de hoofdacteurs (Louise Michel, Jules Valles,...). De bekommernis om een zo groot mogelijke nauwkeurigheid maakt dit filmproject echter hoogst ambitieus met als thema’s de stem van het volk, het ontstaan van deze stem en de democratie aan de vooravond van de 21ste eeuw. Het moeilijke samengaan van discours en praktijk, vergissingen en persoonlijke conflicten worden niet verborgen. Het is een politieke werk dat oproept tot collectief initiatief, reflectie en actie; een langspeelfilm die het heeft over de stem van het volk, macht en tegenkracht. Met verschillende parallellen aan onze tijd: het racisme, plaats en rol van de vrouw, onevenwichtig verdeelde rijkdom, globalisering, censuur en het falende onderwijs...

06.05 > 14:00


De Parijse Commune blijft één van de grote gebeurtenissen in de geschiedenis van de arbeidersbeweging. Meer dan alleen maar de laatste revolutie van de 19de eeuw was het de eerste poging tot zelfbeschikking van de arbeiders. We schrijven 1871. Na de Elzas en Lorraine te hebben verloren, Pruisische troepen te hebben laten paraderen door Parijs en het parlement te hebben verplaatst naar Versailles besluit Adolphe Thiers de soldij van de nationale garde af te schaffen. Tijdens de ochtend van 18 maart wil hij hen terug de strijd laten aanbinden. De reactie laat niet lang op zich wachten. Uitgehongerd, gewapend en afgesloten van de regering in Versailles verkiest het volk van Parijs een revolutionaire regering. Thiers trekt zich terug in Versailles. De Commune wordt uitgeroepen. "Op 18 maart brak het volk definitief met de oude monarchistische en Jacobijnse traditie, bezeten door het idee van eenheid en een sterke macht. Diezelfde 18de maart besloot het volk dat deze vicieuze cirkel moest doorbroken worden, het kwaad met de wortel diende uitgerukt te worden, niet enkel van meester te wisselen maar gewoonweg de meester verwijderen." (Arthur Arnould). De "Communards", voor het merendeel arbeiders en ambachtslui tekenden een socialistisch en federalistisch programma. Revolutionaire maatregelen dienden Frankrijk op het spoor te zetten van een sociale Republiek met een economie ten voordele van de arbeider, gratis neutraal onderwijs, opeising van lege lokalen voor coöperatieven, afschaffing van nachtarbeid, evenwicht tussen man en vrouw. De troepen uit Versaille verplichtten de "Communards" echter hun energie te steken in de oorlog. Met 20.000 tegen 130.000 worden ze verslagen op 21 mei 1871 in een bloedbad dat de geschiedenis ingaat als "La semaine sanglante". In de daaropvolgende dagen worden 30.000 personen opgepakt. Vier oorlogstribunalen functioneerden tot in 1874 met in totaal 10.042 veroordelingen waarvan 3.761 bij verstek. Een aantal werd ter dood veroordeeld en gefusilleerd. Het grootste deel werd echter gedeporteerd naar Nieuw-Calledonië of Guyana. De amnestie van 1880 zorgde ervoor dat de laatste overlevenden konden terugkeren.



squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 46
prog: 40
pos: aval